True
Kennis.TV - TV kijken via internet, de beste Kennis tv-programma's bij elkaar! Nederland.FM   Nederland.TV   Contact   Privacy & Cookies  

Bodem in zicht - Alle afleveringen
Bodem in zicht
Bodem in zicht: Fosfaat

Dankzij kunstmest kon de landbouwproductie de enorme groei van de wereldbevolking bijhouden. Maar het belangrijkste bestanddeel daarvan, fosfaat, dreigt op te raken. De bodem is in zicht. Binnen een eeuw zou fosfaat een schaars mineraal kunnen worden, en het aanbod de vraag niet meer kunnen bijhouden. Met een alsmaar groeiende bevolking een angstig vooruitzicht. Eva Cleven bezoekt één van de grootste fosfaatmijnen ter wereld. In Marokko ziet ze hoe het mineraal wordt gewonnen waaraan we ons voedsel voor een groot deel te danken hebben. Hoeveel is er nog en hoe gaan we er zorgvuldig mee om zodat generaties na ons ook nog genoeg te eten hebben? In Nederland bestaan verschillende initiatieven om de grondstof te hergebruiken. Maar de vraag is of dat toereikend zal zijn.



Bodem in zicht
Bodem in zicht: Lithium

Lithium: een cruciale grondstof voor batterijen in laptops en mobiele telefoons. En voor batterijen voor elektrische auto's en windmolens. Het is misschien wel het belangrijkste mineraal voor de transitie naar groene en duurzame energie. Maar in Chili heeft de lithiumwinning grote gevolgen voor mens en milieu. Anna Gimbrère gaat op reis naar de Atacama woestijn en ziet met eigen ogen hoe de winning van lithium zorgt voor verdroging en het sommige regio's onleefbaar maakt. In Chili is lithium verre van een groene droom.



Bodem in zicht
Bodem in zicht: Mica

Weinig mensen hebben ervan gehoord, maar het zit bijna overal in: mica. Het zorgt voor de parelglans in onze oogschaduw, verf en autolak. Ook wordt mica gebruikt in laptops, mobiele telefoons, auto's en vrijwel alle huishoudelijke apparaten. In de mijnen van Madagaskar werken duizenden families met hun kinderen onder erbarmelijke omstandigheden op zoek naar de glimmende grondstof. Eva reist af naar het op zeven na armste land ter wereld om te onderzoeken wat mica is en hoe het uit de grond wordt gehaald, en komt terecht in een schrijnende situatie.



Bodem in zicht
Bodem in zicht: IJzer

Van auto tot fiets en van spijker tot koekenpan. Overal zit ijzer of staal in, maar toch weet bijna niemand hoe ijzererts wordt gewonnen of waar het vandaan komt. Anna reist naar Brazilië, een van de grootste exporteurs ter wereld van ijzererts. Om met eigen ogen te zien hoe volledige heuvels worden opgeblazen, afgegraven en afgevoerd per trein richting de hoogovens en staalfabrieken. Maar de winning van ijzererts heeft een keerzijde; bij het mijnen naar ijzererts ontstaat een enorme hoeveelheid afval dat wordt opgeslagen achter gigantische dammen. Maar die dammen kunnen levensgevaarlijk zijn. Verschillende damdoorbraken hebben dorpen volledig bedolven onder het mijnafval, met alle gevolgen van dien. In hoeverre zijn producenten van staal en ijzer eigenlijk bezig met waar hun bronmateriaal is gedolven en onder welke omstandigheden?



Bodem in zicht
Bodem in zicht: Steenkool

We nemen de elektriciteit die uit onze stopcontacten stroomt voor lief. Maar hoe wordt die stroom opgewekt? Zo'n 25% van de elektriciteit in Nederland wordt nog altijd opgewekt met steenkool. En de zware industrie kan nog altijd niet zonder. Er is veel aandacht voor de negatieve kanten van steenkool, en Nederland wil zijn steenkolencentrales uiterlijk in 2030 sluiten. Als je naar het nieuws kijkt, hoor je alleen maar over het einde van steenkool. Maar op dit moment is steenkool nog onmisbaar. Waar komt deze steenkool vandaan? En onder welke omstandigheden wordt deze gemijnd? De Nederlandse mijnen zijn al jaren gesloten. Steenkool komt tegenwoordig van ver. Eva volgt het spoor en eindigt in Siberië. De Kemerovo provincie is één grote open vlakte van tientallen steenkoolmijnen, waar mens en milieu veel schade oplopen door het graven naar steenkool. Door de rivieren stroomt zwart water en uit de lucht valt zwarte sneeuw.



Bodem in zicht
Bodem in zicht: Goud

Goud, al duizenden jaren één van de meest geliefde en gezochte stoffen op aarde. Voor ringen en oorbellen, maar ook belangrijk in elektronica. Maar de voorraad is beperkt. Iedereen wil een graantje meepikken van de hoge goudprijzen. Daarom wordt overal in de wereld naarstig naar goud gezocht in illegale mijnen. Anna reist naar Colombia waar het overgrote deel van het goud afkomstig is uit ongereguleerde mijnbouw. Waar kleine, lokale mijnbouwers worden tegengewerkt door de overheid en de grote mijnbouwindustrie. Illegaal gewonnen goud werkt smokkel en geweld in de hand. Maar aan een gouden ring kun je niet zien waar het materiaal ooit uit de grond kwam.